Hình thành đô thị mới sinh thái, năng động, gắn kết với mạng lưới các tuyến cây xanh – mặt nước. Không gian tổng thể được định hình theo hướng đa trung tâm, kết nối hài hòa giữa các chức năng động lực, dịch vụ đô thị và cảnh quan sinh thái.
Hình ảnh chủ đạo của đô thị hướng tới hiện đại, thông minh gắn với bản sắc văn hóa – sinh thái đặc trưng, trong đó điểm nhấn chính là sự gắn kết hài hòa giữa công trình kiến trúc đương đại với làng xóm dân cư nông thôn hiện hữu, với không gian xanh đô thị và các vùng sản xuất nông nghiệp đan xen. Sự chuyển tiếp không gian giữa các khu vực chức năng được tổ chức theo nguyên tắc mềm mại, linh hoạt, từ các trung tâm động lực có mật độ cao mở ra các không gian sinh thái, cảnh quan và khu ở.
Phát triển khu vực xoay quanh hai trung tâm chính là trung tâm đô thị tích hợp và trung tâm logistics là hai cực tăng trưởng gắn với phía bắc và phía nam của ranh giới quy hoạch, dựa trên các lợi thế vị trí phù hợp với từng phân khu chức năng, đồng thời được bổ trợ về các dịch vụ, tiện ích đô thị tại hai trung tâm thứ cấp bổ trí tuyến tính dọc theo đường vành đai 4.
Phát triển khu vực xoay quanh hai trung tâm chính là trung tâm đô thị tích hợp và trung tâm logistics là hai cực tăng trưởng gắn với phía bắc và phía nam của ranh giới quy hoạch, dựa trên các lợi thế vị trí phù hợp với từng phân khu chức năng, đồng thời được bổ trợ về các dịch vụ, tiện ích đô thị tại hai trung tâm thứ cấp bổ trí tuyến tính dọc theo đường vành đai 4.
Trung tâm đô thị tích hợp phía nam khu vực Phân đoạn 1 phát triển theo mô hình TOD, với hạt nhân là nhà ga đầu mối đường sắt đô thị nằm trên tuyến đường Tiên Phong – Tự Lập. Xung quanh nhà ga, bố trí quỹ đất phát triển dịch vụ thương mại, CBD với mật độ cao, đóng vai trò động lực kinh tế cho toàn khu vực, và chức năng đất ở gắn với các tiện ích đô thị khác bao gồm y tế, chăm sóc sức khỏe, giáo dục, văn hoá, thể dục thể thao…
Tận dụng lợi thế về liên kết giao thông, bố trí khu trung tâm văn hoá trình diễn, sáng tạo (arena) gắn với không gian cây xanh, mặt nước, được định hướng trở thành điểm nhấn kiến trúc – cảnh quan mang tầm khu vực. Không gian này vừa đáp ứng nhu cầu tổ chức các sự kiện thể thao, văn hóa, hội nghị, vừa tạo nên quần thể sinh thái – giải trí mở, thân thiện với cộng đồng.
Phát triển khu học công nghệ tập trung (IT Zone) gắn với tuyến đường vành đai 4, thuận tiện kết nối đến các khu vực khác trong Thủ đô Hà Nội. Đây là khu vực định hướng trở thành hạt nhân đổi mới sáng tạo, nơi hội tụ các trung tâm nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ cao, là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số, kinh tế tri thức và xây dựng hình ảnh đô thị thông minh cho thành phố phía Bắc.
Hình thành khu đào tạo quy mô lớn gắn với nút giao tuyến Quốc lộ 2 và đường Tiên Phong – Tự Lập, cung cấp môi trường giáo dục chất lượng cao, thu hút đa dạng các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và bồi dưỡng nhân lực, góp phần hỗ trợ cho các chức năng trọng tâm khác trong khu vực và lân cận như trung tâm khoa học công nghệ, trung tâm công viên văn hoá, CBD, công viên doanh nghiệp…
Định hướng xây dựng khu công viên vui chơi giải trí gắn với công viên hoa trên tuyến đường Quốc lộ 2, nhằm cụ thể hoá ý tưởng giữ gìn và bảo tồn nghề trồng hoa truyền thống tại Mê Linh, đem lại không gian cảnh quan điểm nhấn mang bản sắc riêng cho khu vực. Tại đây, dự kiến phát triển tuyến đường đi bộ trên cao kết nối từ công viên hoa, đi dọc theo trục cảnh quan mặt nước và tiếp cận đến các khu vực công viên đơn vị ở, arena và ga đường sắt đô thị. Tuyến đi bộ này cho phép du khách trải nghiệm góc nhìn toàn cảnh, thưởng thức các cánh đồng hoa từ trên cao, kết hợp các điểm dừng chân, và khu nghỉ ngơi, tạo nên trải nghiệm độc đáo và khác biệt cho đô thị.
Phát triển trung tâm logistics phía bắc gắn với hoạt động của Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài. Khu vực này được định hướng trở thành trung tâm logistics quy mô lớn, đầu mối giao thương quốc tế quan trọng của Thủ đô và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Bố trí các không gian cây xanh cách ly giữa chức năng logistics và khu vực làng xóm dân cư nông thôn, đóng vai trò đệm sinh thái liên tục, vừa đảm bảo chức năng giảm thiểu tác động tiếng ồn, bụi và ô nhiễm từ hoạt động kho vận, vừa cải thiện môi trường sống cho cộng đồng dân cư.
Cải tạo, chỉnh trang các khu dân cư nông thôn hiện hữu, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, giữ gìn cấu trúc làng xóm truyền thống. Các không gian làng nghề, vườn, ao hồ, và cây xanh được bảo tồn tối đa, tạo nên bản sắc nông thôn đặc trưng, hài hòa với sự phát triển hiện đại của khu vực.
Hình thành các khu ở mới theo mô hình đồng bộ, hiện đại, gắn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội hoàn chỉnh, kết nối chặt chẽ với các không gian cây xanh mặt nước. Không gian ở được tổ chức đa dạng loại hình, từ nhà ở thấp tầng đến chung cư cao tầng, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm dân cư.
Tại các khu vực sản xuất nông nghiệp, khai thác thế mạnh cảnh quan tự nhiên và làng nghề trồng trọt truyền thống, tổ chức các không gian du lịch trải nghiệm gắn với sản xuất nông nghiệp, tham quan, nghỉ dưỡng sinh thái và hoạt động văn hóa cộng đồng. Đề xuất bố trí thung lũng hoa trong không gian du lịch nông nghiệp, bố trí đa dạng chủng loại hoa theo mùa, kết hợp với lối đi dạo, điểm ngắm cảnh và không gian nghỉ chân, tạo trải nghiệm thị giác phong phú và khẳng định bản sắc hoa Mê Linh trong tổng thể đô thị phía Tây Vành đai 4.
Các trục không gian cây xanh mặt nước được định hướng tổ chức xuyên suốt toàn khu như hệ thống lang thang sinh thái liên tục, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng và nâng cao giá trị cảnh quan chung cho khu vực. Tại đây bố trí các đường dạo bộ và tuyến đi xe đạp, hình thành mạng lưới giao thông phi cơ giới, kết hợp với các đầu mối giao thông theo mô hình TOD, tạo thành hệ thống giao thông hướng tới phát triển bền vững.